Dự án "Hồn Ví Giặm Xưa" do nhóm sinh viên Trường Đại học FPT Hà Nội thực hiện đã tổ chức Talkshow "Điệu hồn xứ Nghệ". Chương trình được xây dựng với mong muốn tạo nên một không gian giao lưu, trải nghiệm và kết nối, góp phần lan tỏa những giá trị của dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh đến với sinh viên và những người yêu văn hóa truyền thống.
Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh năm 2014. Không chỉ là một loại hình nghệ thuật dân gian, Ví, Giặm còn phản ánh đời sống lao động, phong tục, tập quán và những giá trị nhân văn của người dân xứ Nghệ. Tuy nhiên, trong bối cảnh đời sống hiện đại cùng sự phát triển mạnh mẽ của các loại hình giải trí mới, việc đưa di sản đến gần hơn với giới trẻ trở thành một yêu cầu cấp thiết trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.
Xuất phát từ thực tế đó, Talkshow "Điệu hồn xứ Nghệ" được tổ chức theo hình thức kết hợp giữa tọa đàm, biểu diễn nghệ thuật và hoạt động trải nghiệm, tạo điều kiện để người tham dự không chỉ tìm hiểu về dân ca Ví, Giặm qua những chia sẻ của nghệ nhân mà còn trực tiếp cảm nhận di sản bằng nhiều hình thức tiếp cận khác nhau.
Không gian kết nối giữa di sản và người trẻ
Chương trình mở đầu bằng các tiết mục biểu diễn dân ca Ví, Giặm cùng phần diễn tấu nhạc cụ dân tộc, mang đến bầu không khí đậm bản sắc văn hóa xứ Nghệ. Những thanh âm mộc mạc đã mở ra hành trình khám phá một loại hình nghệ thuật gắn bó với đời sống người dân Nghệ Tĩnh qua nhiều thế hệ.
Điểm nhấn của chương trình là phiên tọa đàm với Nghệ nhân Nhân dân Võ Thị Hồng Vân. Trong không gian đối thoại cởi mở, nghệ nhân đã chia sẻ về quá trình gắn bó với dân ca Ví, Giặm, những giá trị văn hóa của loại hình nghệ thuật này cũng như vai trò của việc bảo tồn, trao truyền di sản trong bối cảnh hiện nay. Xen kẽ phần chia sẻ là video giới thiệu về lịch sử hình thành, quá trình phát triển và những dấu mốc quan trọng của dân ca Ví, Giặm, giúp người tham dự có thêm góc nhìn toàn diện về loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc của vùng đất Nghệ Tĩnh.
Không dừng lại ở việc lắng nghe, người tham dự còn được trực tiếp giao lưu, đặt câu hỏi với nghệ nhân về những vấn đề liên quan đến việc bảo tồn, thực hành và lan tỏa dân ca Ví, Giặm trong đời sống đương đại. Những trao đổi hai chiều đã góp phần tạo nên không khí gần gũi, giúp khoảng cách giữa di sản và thế hệ trẻ được thu hẹp.
Trải nghiệm thực tế góp phần đưa di sản đến gần hơn với cộng đồng
Bên cạnh phần tọa đàm, chương trình còn dành thời lượng cho hoạt động trải nghiệm hát Ví, Giặm dưới sự hướng dẫn của Nghệ nhân Nhân dân Võ Thị Hồng Vân và Nghệ nhân Lê Hòa. Đây là cơ hội để sinh viên trực tiếp thực hành những câu hát cơ bản, tìm hiểu cách luyến láy, nhả chữ và cảm nhận những nét đặc trưng trong lối hát Ví, Giặm.
Việc kết hợp giữa chia sẻ kiến thức và trải nghiệm thực hành không chỉ tạo sự tương tác giữa nghệ nhân với người tham dự mà còn giúp những giá trị của di sản được tiếp cận theo cách trực quan, sinh động hơn.
Song song với các hoạt động giao lưu, chương trình còn có sự tham gia biểu diễn của Nghệ nhân Nhân dân Võ Thị Hồng Vân, Nghệ nhân Lê Hoà, Nghệ nhân Thu Lan cùng CLB FTIC - CLB Nhạc cụ dân tộc. Những tiết mục nghệ thuật được dân dựng trên nền các làn điệu Ví, Giặm đã góp phần tái hiện không gian văn hóa xứ Nghệ, mang đến cho khán giả cơ hội thưởng thức loại hình nghệ thuật dân gian trong một bối cảnh gần gũi với đời sống học đường.
Góp phần lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống
Thông qua chuỗi hoạt động của Talkshow "Điệu hồn xứ Nghệ", dự án "Hồn Ví Giặm Xưa" hướng đến mục tiêu nâng cao nhận thức của cộng đồng, đặc biệt là sinh viên, về giá trị của dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh. Thay vì tiếp cận di sản qua những hình thức tuyên truyền một chiều, chương trình lựa chọn xây dựng không gian đối thoại và trải nghiệm, qua đó khuyến khích người trẻ chủ động tìm hiểu, cảm nhận và kết nối với văn hóa truyền thống.
Trong bối cảnh nhiều giá trị văn hóa dân gian đang cần những phương thức tiếp cận mới để phù hợp với đời sống hiện đại, các hoạt động của dự án “Hồn Ví Giặm Xưa” cho thấy vai trò của truyền thông sáng tạo trong việc đưa di sản đến gần hơn với công chúng trẻ. Khi người trẻ có cơ hội lắng nghe, trải nghiệm và tương tác trực tiếp với các nghệ nhân, di sản không còn là những giá trị chỉ tồn tại trong sách vở mà trở thành một phần của đời sống văn hóa đương đại.