Trong bối cảnh nhiều giá trị văn hóa truyền thống đang dần bị lãng quên trước sự phát triển nhanh chóng của xã hội hiện đại, nhóm sinh viên ngành Digital Marketing, Đại học FPT Hà Nội đã thực hiện dự án tốt nghiệp mang tên Sắc Chàm. Dự án hướng đến việc bảo tồn, quảng bá và làm mới những giá trị văn hóa gắn liền với nghệ thuật nhuộm chàm, vẽ sáp ong của đồng bào dân tộc vùng cao Việt Nam.
Lấy cảm hứng từ màu chàm – gam màu đặc trưng gắn bó với đời sống, tín ngưỡng và bản sắc của nhiều dân tộc như Mông, Dao, Tày, Nùng, Sắc Chàm mong muốn kể lại câu chuyện văn hóa theo cách gần gũi hơn với giới trẻ. Thay vì chỉ dừng lại ở việc giới thiệu các giá trị truyền thống, dự án lựa chọn cách tiếp cận mới bằng việc kết hợp thời trang, trải nghiệm văn hóa và công nghệ AI.
Một trong những dấu ấn nổi bật của dự án là việc ra mắt hai bộ sưu tập thời trang "Sắc Của Hành Trình" và "Sắc Bản", được phát triển từ cảm hứng văn hóa truyền thống kết hợp cùng tư duy thiết kế hiện đại.
Nếu "Sắc Của Hành Trình" là lời kể về hành trình khám phá, kết nối và tìm về cội nguồn thông qua những họa tiết lấy cảm hứng từ thiên nhiên, đời sống và văn hóa vùng cao, thì "Sắc Bản" lại tôn vinh vẻ đẹp nguyên bản của cộng đồng dân tộc, nơi mỗi hoa văn đều chứa đựng những câu chuyện về ký ức, lao động và niềm tin được truyền qua nhiều thế hệ.
Không chỉ dừng lại ở thời trang, Sắc Chàm còn mang đến một hướng tiếp cận mới trong việc lan tỏa văn hóa thông qua công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI). Người dùng có thể nhập những câu chuyện, cảm xúc hoặc dấu ấn cá nhân để tạo ra các thiết kế lấy cảm hứng từ hoa văn truyền thống. Qua đó, văn hóa không chỉ được lưu giữ mà còn trở thành chất liệu sáng tạo trong đời sống đương đại.
Việc ứng dụng AI giúp rút ngắn khoảng cách giữa di sản và thế hệ trẻ, biến văn hóa truyền thống thành nguồn cảm hứng sáng tạo thay vì chỉ là những giá trị được lưu giữ trong ký ức hoặc bảo tàng.
Không chỉ dừng lại ở sản phẩm, Sắc Chàm còn tổ chức workshop trải nghiệm với chủ đề "Chạm vào sắc chàm, chạm vào văn hóa", tạo cơ hội cho người tham gia trực tiếp tìm hiểu nghệ thuật vẽ sáp ong và nhuộm chàm dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân địa phương chị Y Cô. Hoạt động này giúp người trẻ có cơ hội tiếp cận văn hóa truyền thống thông qua trải nghiệm thực tế thay vì chỉ tiếp nhận qua sách vở hay hình ảnh.
Đại diện nhóm dự án chia sẻ: "Chúng tôi mong muốn văn hóa truyền thống không chỉ tồn tại trong ký ức hay bảo tàng mà có thể hiện diện trong cuộc sống hằng ngày của người trẻ. Sắc Chàm là cách chúng tôi kết nối di sản với hiện tại, để mỗi người đều có thể cảm nhận và tự hào về những giá trị văn hóa của dân tộc."
Dù xuất phát từ một dự án tốt nghiệp, Sắc Chàm mang theo khát vọng lớn hơn là góp phần lan tỏa bản sắc văn hóa Việt Nam thông qua các hình thức sáng tạo mới. Trong tương lai, nhóm kỳ vọng có thể tiếp tục hợp tác với các nghệ nhân, làng nghề và cộng đồng địa phương để phát triển thêm nhiều sản phẩm, hoạt động trải nghiệm và ứng dụng công nghệ nhằm đưa văn hóa truyền thống đến gần hơn với công chúng trong nước cũng như bạn bè quốc tế.
Với sự kết hợp giữa truyền thống và đổi mới, Sắc Chàm không chỉ là câu chuyện về một màu nhuộm, mà còn là hành trình gìn giữ và tiếp nối những giá trị văn hóa Việt trong thời đại số.